Информатика пәнін ағылшынша оқытудағы WebQuest құрылылымының қызметі

Айтқалиева Жанерке Қайратқызы

КМҚК «Шығыс Қазақстан гуманитарлық колледжі» 3 курс студенті

Жетекші: информатика пәні оқытушысы Касенова Айша Амангельдыевна

Кіріспе

Информатиканы жан- жақты зерттеудің өзектілігі уақыт өте өсуде.

Мұғалімдер оқушыларды білім алуға үйретулері қажет. Бұған орай,   «Онлайн- педагогика» деген жаңа термин ойлап табылды.

Мектептің басты мақсаты оқушыларды өмірге, өзгерістерге, олардың бойына ұқыптылық, жинақылық, серпінділік, конструктивтілік сияқты қасиеттер дамыту. Атап айтқанда, информатиканың жаңа курстары мен білім берудің басты міндеті- оқушыларды жаһандық ақпараттық ортаға бейімдеу.

Бұл мақалада «Ақпаратты қорғау» тақырыбын өткен кезде WebQuest- ті қолдану қарастырылады.

WebQuest – ақпараттық ресурс ретінде Интернет қолданылатын, рөлдік ойынның элементтері бар мәселелік тапсырмалар.

Мұғалім тапсырманы құра отырып, ақпаратты Ғаламтордан іріктеп алады да оқушыларға өздеріне қажетті мәліметті алуды оңайлату үшін гиперсілтеме беріп отырады. WebQuest- тің келесідей құрылымдары бар:

1.                Introduction (Кіріспе)

2.                Task(Тапсырма)

3.                Process (Орындау)

4.                Evaluation (Бағалау)

5.                Сonclusion (Қорытындылау)

6.                Credits (Қолданылған әдебиеттер)

7.                TeacherPage (Оқытушыға арналған пікірлер).

Цифрлық ғасыр адамзат өміріне қарқынды өзгерістер енгізуде. Ғалымдардың пайымдауынша, бұл өзгерістер мектеп өмірінің өзгеруіне әсер етеді. Білім, іскерлік және дағды қолдан- қолға беретін зат емес. Олар ұстазының көмегімен артатын оқушының іздемпаздығы мен талабынан туады. Ақпараттық технологиялар білім саласына терең тамырын жайды. Уақыт өте келе білім берудің негізгі құралына айналады.

Мұғалімдер оқушыларды білім алуға үйретулері қажет. Бұған орай, «Онлайн- педагогика» деген жаңа термин ойлап табылды.

Мектептің басты мақсаты оқушыларды өмірге, өзгерістерге, олардың бойына ұқыптылық, жинақылық, серпінділік, конструктивтілік сияқты қасиеттер дамыту. Атап айтқанда, информатиканың жаңа курстары мен білім берудің басты міндеті- оқушыларды жаһандық ақпараттық ортаға бейімдеу.

Бұл мақалада WebQuest- ті «Ақпаратты қорғау» тақырыбын өту барысында қолдану қарастырылады. WebQuest – ақпараттық ресурс ретінде Интернет қолданылатын, рөлдік ойынның элементтері бар мәселелік тапсырмалар.

Ағылшын тілін информатика пәнімен кіріктіріп оқытудың ұстанымдары мен тәсілдері

Мақаланың бұл бөлімінде педагогикалық оқытудағы кіріктіру деген ең жалпылама түрінде келесі түсініктерді қарастырады:

–                   ғылымдардың арасындағы байланысты жүзеге асыратын пәнаралық байланыстарды дамыту және тереңдету;

–                   әртүрлі пәндерді келісе оқытудан оларды өзара терең байланыста оқытуға көшу.

Алдымен кіріктіріп оқыту, кіріктірілген сабақ ұғымдарын қарастырайық.

Кіріктіріп оқыту дегеніміз- сабақта пәнаралық байланыстарды дамытуды және тереңдетуді, олардың ғылымаралық байланысының түпнұсқасы, яғни түрлі пәндерді оқытуды қиыстырудан, олардың өзара терең байланысуына өтуді қарастыру болып табылады.

 

Кіріктіріп оқытуда жиі қолданылатын тиімді әдістердің бірі- CLIL әдісі.

Бұған тілдік құзыреттілік, тек оқуға ғана емес, сонымен қатар жаңа білімдерді өмірде пайдалануға, сәйкесінше өмірлік мотивацияны арттыруға дайындық, табысқа беталыс жатады. Осының барлығын CLIL оқытуының артықшылықтарына жатқызуға болады;

CLIL әдісі– тілді мазмұнды  және интегралды түрде оқыту. Кіріктіріп оқытуда жиі қолданылатын әдіс.

CLIL өз мәнінде Content and Language Integrated Learning білдіреді – бұл дегеніміз шет тілдің басқа оқу пәндерімен кіріктіріліп оқытылуын көздейді.

CLIL негізін төрт C құрайды:

−CONTENT (Мазмұн) – бұл пән саласындағы ілгері басатын білімдер, біліктер мен дағдылар;

−COMMUNICATION (Қатынас) – бұл оқытуда шет тілін пайдалану

біліктері;

−СOGNITION (Таным) – бұл жалпы түсінікті қалыптастыратын (нақты және абстрактілі) танымдық және ойлау қабілеттерін дамыту;

−CULTURE (Мәдениет) – бұл өзін мәдениеттің бір бөлігі ретінде ұғыну, сонымен қатар балама мәдениеттерді қабылдау.

CLIL сабақтарында тілдік біліктер мен пәндік білімдерді дамытудың маңызы бірдей болғандықтан, ондай сабақ көбіне төрт сатылы сызбаға негізделеді:

1.      Мәтінді өңдеу.

2.      Түсіну және алған білімдерді ұйымдастыру.

3.      Мәтіннің тілдік ұғынуы. Оқушылардың мәтіннің идеясын өзінің сөзімен жеткізе алатындығы.

Тапсырмалар оқушылардың дайындық деңгейіне, оқыту міндеттеріне, сонымен қатар оқушылар талғамына байланысты болуы керек.

Мысалы; тыңдап алыңыз да, диаграмма, кесте, карта және т.б. жасаңыз; тыңдап алыңыз да, кестені толтырыңыз;  тыңдап алыңыз да, нақты ақпаратты табыңыз  және т.б.

Web 2.0 мүмкіндіктеріне шолу жасау

Web 2.0 атауы әдетте Интернеттің дамуына жаңа көзқараспен байланысты, немесе керісінше – веб-қосымшаларды пайдалану және пайдаланушылармен бірлескен өзара әрекеттесу үшін технологиялардың жиынтығы. Бұл технологияларға блогтар, вики, фото және видео алмасу құралдары (youtube, flickr …), flex және ajax технологиялары және көптеген басқа құралдар кіреді. Сондай-ақ, сілтемелердің саны тақырыптың таралуы мен өзектілігі туралы айтады. Мысалы, Google іздеу жүйесінде Web 2.0 23 700 000 сілтеме сұрайды.

Web 2.0 технологияларын шетел тілдерін оқытуда қолдану

Web 2.0 артықшылығы – барлық оқушыларды білім беру процесіне қатысуға тарту ғана емес, сонымен қатар, білім беру мазмұнына белсене қатыстыру.

Біз оқытудың ең танымал екі түрінің әдіснамалық мүмкіндіктерін қарастырамыз және сипаттайтын боламыз: белгілі бір оқу мәселелерін шешуге арналған шет тілін оқыту кезінде оқу үрдістінде қолданылатын блог және подкаст.

Блог (немесе желілік күнделік) – ең кең таралған әлеуметтік қызметтердің бірі және журнал түрінде пайдаланушының жеке ақпараттық кеңістігін ұйымдастыруға бағытталған веб-кеңістік болып табылады.

А.В. Филатова блогтың келесі түрлерін ажыратады:

·         Автор – жеке, ұжымдық, корпоративтік;

·         Мультимедия түріне қарай – мәтін, подкаст, бейне блог және т.б;

·         Мазмұнның ерекшеліктері туралы; техникалық алаңда;

·         Жанр бойынша;

·         Заңды мәртебесі бойынша – жеке, топ және т.б.

Webquest – оқыту технологиясы ретінде

Қазіргі заманғы мектепте шет тілін оқытудың басты мақсаты – адамның басқа мәдениетке енуіне, ақпарат алуына, талдауға, жауап беруге және жауап алуға мүмкіндік беретін сыртқы коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастыру.

АКТ-ның дидактикалық мүмкіндіктерін атап өту керек. АКТ қашықтықтан, жеке оқытуға мүмкіндік береді, әртүрлі білім беру ақпараттарына (анықтамалық, энциклопедия, оқулықтар және т.б.) қолжетімділікті қамтамасыз етеді, бірақ жоғарыда аталған АКТ-лардан басқа білім беру процесінде жаңа технологияларды, мысалы Webquest технологиясын пайдалануға мүмкіндік береді.

«Quest» ағылшын тілінен аударғанда- ағылшын тілінен аударғанда –ойынға байланысты болуы мүмкін ұзақ мерзімді мақсатты түрде іздеу; Сондай-ақ, компьютерлік ойындардың бір түрін белгілеуге болады.

Webquest (webquest) оқыту технологиясы ретінде Интернет-ақпараттық ресурстары пайдаланылатын рөлдік ойындардың элементтері бар проблемалық тапсырма. Қазіргі кезде біздің елімізде барлық оқу орындарын интернетке қосу үшін жоба іске қосылғанда, бұл технология басқа елдерде кеңінен қолданылатын педагогикалық технологиялар арасында лайықты орын тауып жүр.

Ең алғаш Webquest- ті Берни Додж қолданған. Webquest- тің оқушыларға ақпаратты іздеуде емес пайдалануда уақытты ұтымды пайдалануға мүмкіндік беретін дизайны бар.

Мектепте веб-квесттерді пайдаланудың келесі себептері бар:

1. Бұл технология – оқу үрдісіне интернетті енгізудің оңай жолы. Оқушы мен мұғалім үшін арнайы техникалық білім талап етілмейді.

2. Веб-квесті жеке орындауға болады, бірақ ол топта ең жақсы түрде орындалады. Сонымен қатар білім берудің екі негізгі мақсаты: коммуникация және ақпарат алмасу жүреді.

Берни Додж веб-квесттің келесі құрылымын атап өтеді:

1.      Кіріспе;

2.      Тапсырма;

3.      Процесс;

4.      Бағалау;

5.      Қорытынды;

6.      Кредиттер (қолданылатын материалдар);

7.      TeacherPage (мұғалімге арналған түсіндірмелер).

Қорытынды

Бүкіл әлемде мектеп баланың негізгі ақпарат көзі болып табылмайды. Ең жақсы жағдайда ол оқушының өздерін қызықтыратын білімін табуға көмектеседі.
Мұғалімдер абсолютті білімнің «аудармашысынан» жаңа білім алу үшін «ұйымдастырушы» етіп өзгертілсе, олар үшін жаңа лауазымда болады.
Мақалада веб- квест CLIL әдісі бойынша жасалды.
Веб-Квест көрсетілген тақырып бойынша ақпаратты іздестіруде және алдын-ала үйренген ақпараттық технологияларды пайдалана отырып, нәтиже дизайнында студенттердің тәуелсіз бірлескен жұмысын қабылдайды.

8 сыныптарға арнап «Information security» тақырыбына   Webquest құру

Webquest жасау үшін пайдаланылған сайт http://createwebquest.com.

CreateWebQuest.com – Webquest жасаудың қарапайым, жылдам және еркін тәсілі. Ол өз Webquest жасауды қалайтын педагогтар, студенттер және барлық адамдарға арналған.Сайтты әзірлеуші – Raymond Dean, педагогика магистрі. Ол Сан-Хосе жоғары ақпараттық мектебінің веб-әзірлеушісі және оқытушысы.Webquest 8 сынып оқушыларына арналған Webquest тақырыбына арналған«Ақпараттық қауіпсіздік».

Web Quest 7 бөлімнен тұрады:

1.      Introduction

2.      Task

3.      Process

4.      Evaluation

5.      Conclusion

6.      Credits Teacher’s Page.

Кіріспе бөлімінде «Ақпараттық қауіпсіздік» тақырыбы жасалды.Веб-квест үшін келесі сценарий жазылған:1. Кем дегенде 5 адамнан тұратын топтарға бөлінеді.2. Топтың барлық мүшелері рөлдерге бөлінуі керек: заңгер, пайдаланушы және хакерлік.3. Әр рөл әр түрлі нақты тапсырмаларды қамтиды. Пайдалы интернет-сілтемелер сізге осы тапсырманы орындауға көмектеседі.4. Барлық тапсырмаларды орындағаннан кейін топтың әрбір қатысушысының есептерінен қалыптастырылатын түпкілікті есеп жасалуы керек. Есеп PowerPoint бағдарламасында жасалады.

Сценарийді оқыған студенттерді кемінде 5 адамнан тұратын 3 топқа бөлуге болады: адвокат, пайдаланушы және хакер. Әрбір топ үшін процестер бөлімінде міндеттер қойылып, гиперсілтемелер беріледі, оларға сәйкес студенттер тапсырмаларды орындауы керек. Барлық тапсырмаларды аяқтаған соң, топтар баяндаманы PowerPoint бағдарламасында көрсетілім ретінде ұсыну керек.

Тапсырма

Тапсырма» бөлімінде студенттерге http://www.youtube.com/ сайтынан «Ақпараттық қауіпсіздік» тақырыбында бейнефильм ұсынылады. Бейне субтитрлерді қамтиды.Төменде оқушылар пайдалана алатын бейненің «Ақпараттық қауіпсіздік» және «Компьютер» терминдері бар сөздік бар.Содан кейін студенттерге сұрақтарға жауап беру тапсырылды, жауаптар екінші беттегі тұсаукесерде берілген.Осы бөлімдегі соңғы тапсырма сөйлемдегі бос орындарды толтыру.

PROCESS бөлімінде арнайы рөлдер үшін тапсырмалар берілген. Тапсырмаларға жауап беретін веб-сайттарға гиперсілтемелер төменде берілген.Адвокаттарға арналған тапсырмалар:
1. «Ақпараттық қауіпсіздік», «Құпия ақпарат», «Телефондағы ақпараттарды бұзу»- деген ұғымдарға ағылшынша түсініктеме бер. 2. Есепті PowerPoint бағдарламасында дайындаңыз.Пайдаланушыларға арналған тапсырмалар.1. Интернет пайдаланушыларға қандай мүмкіндіктер береді?2. Әлеуметтік желілерде қолданушыларға қандай қауіп төндіреді?Интернеттегі жеке қауіпсіздікті қамтамасыз ету ережелерін әзірлеу.4. Есепті PowerPoint бағдарламасында дайындаңыз.Хакерлерге арналған тапсырмалар.1. Қылмыстық онлайн-схемаларды тексеріп, ең танымал (нигериялық хаттар, фишинг және т.б.) таңдап, сипаттаңыз.2. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің «Компьютерлік қылмыс» тарауын қараңыз. Осы тарауда қандай айыппұлдар келтірілген? 3. Есепті PowerPoint бағдарламасында дайындаңыз.

Терминдердің глоссарийі төменде келтірілген:

Оқушылардың жұмысы келесі критерийлерге сәйкес бағаланады:• Командада жұмыс істеу,• Сөйлеу, • Көріну, • Есеп.Әр критерий төрт ұпаймен бағаланады:• A (20-25)• B (15-20)• C (10-15) • F (1-10).Ақыр соңында баллдар қорытындыланады және қорытынды балл көрсетіледі.

Қорытынды бөлімінде осы веб-тапсырманы аяқтау арқылы студенттердің нені керектігі туралы қысқаша сипаттама бар: 1. Ақпараттық қауіпсіздік дегеніміз не?2. Әлеуметтік желілердегі деректерді қалай қорғауға болады?3. «Ақпарат, ақпараттық технологиялар және ақпараттық қорғау» туралы заң бұзылған жағдайда не болады?

Кредиттер бөлімінде веб-квест жасау үшін пайдаланылатын ресурстарға сілтемелер көрсетіледі.

Мұғалімге арналған түсіндірмелер бөлімінде веб- квесттің не екендігі, оны қалай және не үшін қолданылатындығы туралы сипатталады.

Қорытынды

Бүкіл әлемде мектеп баланың негізгі ақпарат көзі болып табылмайды. Ең жақсы жағдайда ол оқушының өздерін қызықтыратын білімін табуға көмектеседі.Мұғалімдер абсолютті білімнің «аудармашысынан» жаңа білім алу үшін «ұйымдастырушы» етіп өзгертілсе, олар үшін жаңа лауазымда болады. Ғылыми жұмысымда CLIL әдісі бойынша веб-квест жасалды. Веб-Квест көрсетілген тақырып бойынша ақпаратты іздестіруде және алдын-ала үйренген ақпараттық технологияларды пайдалана отырып, нәтиже дизайнында студенттердің тәуелсіз бірлескен жұмысын қабылдайды.

Қолданылған әдебиеттер1. Ahtmeg-әдістеме, «Bilingual training». URL: https://sites.google.com/site/ahtmegmetod/pedagogiceskie-tehnologii/bilingvalnoeobucenie (анықтама күні: 4/15/2015);2. Ажел, Ю.П. «Шет тілдерін оқытуда WEB 2.0 технологиясын пайдалану» / Ю.П. Agel // Жас ғалым. – 2012ж. – №6. – P. 369-371.URL: http://www.moluch.ru/archive/41/4967/ (анықтама күні: 2015 жылғы 29 сәуір);3. Андреев, А.А. Білім беруде web2.0 Интернетінің жаңа мүмкіндіктері. / V.N. Fokine URL: www.muh.ru/content/pps/100823_stat_46.doc (анықтама күні: 2015 жылдың 1 мамыры);4. «Ақпараттық қауіпсіздік» веб-квесты. URL: http://createwebquest.com/webquest/information-security.
5. Wikipedia, «Web 2.0». URL: https://en.wikipedia.org/ (анықтама күні: 04.29.2015);6. Гальскова, Н.Д. Тілдік тілдік білім берудің құрамдас бөлігі ретінде екі тілді негізде оқыту  Коряковцева Н.В., Мусницкая Е.В., Нечаева Н.Н. // Мектептегі шетел тілі. №12. P.12-16. URL: http://irbis.sstu.ru/cgibin/irbis64r_13/cgiirbis_64.exe (анықтама күні: 4/23/2015);7. «2013-2020 жылдарға арналған білім беруді дамыту» мемлекеттік бағдарламасы. URL: http: //минобрнауки.рф/documents/3409 (анықтама күні: 23.04.2015);8. Журин, А.А. Орта мектепте интеграцияланған медиа-білім беру [Электронды ресурс] / А. Журин. – М .: БИНОМ. Білім зертханасы, 2012. – 405 б. URL: http://znanium.com/catalog.php?bookinfo=366063 (анықтама күні: 2015 жылдың 2 мамыры);9. Зирипова, Р.Р. «Жоғары білім берудегі орыс-ағылшын CLIL (Content and Language Integrated Learning) моделін енгізудің педагогикалық эксперименті». URL:http://www.science-education.ru/en/120-15854 (айналыс мерзімі: 04/10/2015);10. Тілді оқытудағы ақпараттық технологиялар. URL: http://www.itlt.edu.nstu.ru/webquest.php#lit9 (анықтама күні: 23 сәуір, 2015 ж.);

Leave a Reply

Your email address will not be published.