Халықтың нәсілдік және ұлттық құрамы (10 класс)

Айтмаганбетов Дәурен Лайықұлы

Ақтөбе қаласы №8 орта мектебінің

география пәнінің  мұғалімі

Презентацияны көшіру

Мақсаты:

Білімділік: Дүние жүзі халқын нәсілдік құрамы, ұлттық құрамы туралы               білімдерін тереңдету. Қалыптасу және дүние жүзінде таралуы туралы түсінік беру.

Дамытушылық: халықтың ұлттық және нәсілдік құрамына қарай карта бойынша топтастыра келе, картамен жұмыс жасау дағдыларын арттыру.

Тәрбиелік: Әлем халқы туралы білім бере отырып, өз халқын сүюге және өзге халықты, ұлтты құрметтеуге тәрбиелеу.

 

Сабақ түрі: аралас сабақ

Әдіс-тәсілдері: баяндау, сұрақ-жауап

Ұйымдастыру формасы: фронтальді

Көрнекілік: Дүние жүзінің саяси картасы, интербелсенді тақта

 

Сабақтың барысы:

 І Ұйымдастыру

Оқушылармен амандасу, түгендеу, сабаққа дайындығын бақылау.

 

ІІ Үй тапсырмасын тексеру

Халықтың жастық-жыныстық құрамы және еңбек ресурсы.

Оқулық мәтініндегі сандық мәліметтер негізінде Жер шары халқының қазіргі жастық құрамын бейнелейтін дөңгелек диаграмма құрастырып, оны 11-сызбанұсқадағы жеке елдерге қатысты мәліметтермен салыстырыңдар.

 

ІІІ Жаңа тақырыпқа көшу

Жаңа тақырыпқа көшу үшін алдымен мынадай сұрақтар қойылады:

Жер шары халқын қандай принцип негізінде топтастырады?

Адамзат қандай нәсілдерге жіктеледі?

Нәсілдер арасындағы айырмашылықтар немен түсіндіріледі?

 

IV Жаңа тақырыпты меңгерту

 

нәсілдер — адамдардың сыртқы бет-бейнесінің ұқсас белгілері (түсі, шашының сипаты, бет әлпеті, бас сүйегінің пішіні, дене тұрқы және т.б.) бойынша біріктірілетін топтары

 

Тарихи-географиялық жағдайларға байланысты нәсілдер арасында араласу болған. Ұзақ уақыт бойы нәсілдердің қарқынды байланыс жасауы нәтижесінде айрықша аралық және аралас нәсіл топтары қалыптасқан. Олар дүниежүзі халқының 30%-ын құрайды.

 

Мысалы, еуропалық нәсілдің оңтүстік тармағы мен африкалықтардың аралығында бет-әлпеті мен бас сүйегі еуропалықтарға, ал түсі мен шашы қара нәсіл өкілдеріне ұқсайтын эфиоптар пайда болған

 

Этнос немесе халық – тілі мен атақонысының, шаруашылық сипаты мен мәдениетінің ортақтығы негізінде тарихи қалыптасқан және бірыңғай ұлттық санаға ие адамдардың қауымдастығы.

 

Ағылшындар ұлт ретінде XVI ғасырда қалыптасса, орыстарда бұл процесс XVII – XVIII ғасырға дейін созылды.

Этностар саны шамамен 3-4 мыңдай…

Жер шары халқының 43%-ын он ірі этностар құрайды.

Ірі этност – Қытай

Новый рисунок (7)

V Тақырыпты бекіту

 

Нәсілдік белгілердің пайда болуына табиғи орта қалай әсер етеді? Жауаптарыңды экваторлық нәсілдің басты белгілері негізінде дәлелдеңдер.

 

VI Қорытынды.

Жалпы сабақтың кемшіліктері мен жетістіктерін айту

 

VIIҮйге тапсырма

  • 23 Халықтың ұлттық және нәсілдік құрамы

Тарих сабағынан алған білімдерің мен баспсөз материалдарын пайдаланып, соңғы жылдары қай мемлекеттерде ұлт араздығына қатысты оқиғалары болғанын анықтаңдар.

 

VIII Бағалау

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.